“Cha đẻ” của ELC

NHIẾP TRÂN CHIÊU

Nhiếp Trân Chiêu sinh ra vào ngày 6 tháng 5 năm 1952, nguyên quán ở huyện Tỉ Quy, thành phố Nghi Xương, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc. Năm 1976, Nhiếp Trân Chiêu tốt nghiệp Khoa tiếng Anh và trở thành giảng viên của trường Đại học Sư phạm Hoa Trung (thành phố Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc). Năm 1982, ông tốt nghiệp thạc sĩ Khoa Trung văn cũng tại trường đại học nói trên. Năm 1988, Nhiếp Trân Chiêu được đặc cách[1] trở thành phó giáo sư và tiếp tục được đặc cách nhận học hàm giáo sư vào năm 1992. Ông từng giành học bổng của Viện học thuật Anh (The British Academy K. C. Wong Fellowships) năm 1995-1996. Trước tháng 6 năm 2017, Nhiếp Trân Chiêu chủ yếu làm việc tại Viện Ngôn ngữ và Văn học Trung Quốc, Đại học Sư phạm Hoa Trung. Sau khi nghỉ hưu ở đây, ông chuyển đến làm việc tại Viện Ngoại ngữ, giáo sư hướng dẫn nghiên cứu sinh tiến sĩ, giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Khoa học liên ngành Văn học Thế giới của Đại học Chiết Giang cho đến ngày 27 tháng 5 năm 2022. Từ ngày 30 tháng 5 năm 2022, Nhiếp Trân Chiêu được bổ nhiệm làm giáo sư tại Viện Văn hóa và Ngôn ngữ Anh, Đại học Ngoại ngữ và Ngoại thương Quảng Đông. Hiện nay, Nhiếp Trân Chiêu là giáo sư, chuyên gia đầu ngành của Vân Sơn Studio (云山工作室), có nhiều đóng góp xây dựng ngành ngôn ngữ và văn học nước ngoài của trường đại học này.


[1] Chế độ đặc cách phong hàm (破格晋升) dành cho các giảng viên đại học có thành tích đặc biệt xuất sắc, nhờ đó, họ được công nhận phó giáo sư hoặc giáo sư trước thời hạn, không cần đáp ứng các tiêu chí khác trong hệ thống. Chế độ này ghi nhận những đóng góp to lớn của các ứng viên trong các lĩnh vực giảng dạy, nghiên cứu khoa học, phục vụ xã hội,…

Nhiếp Trân Chiêu là một người điềm đạm, uyên bác, có ý chí cầu tiến, không ngừng học hỏi và mở rộng kiến thức. Từ năm 1994 đến nay ông đã tu nghiệp ở nhiều đại học trên thế giới như Đại học Cambridge, Đại học Warwick (Anh); Đại học Chicago, Đại học Purdue, Đại học Bang Ohio (Mỹ), Đại học Oslo (Nauy), Đại học Trung Văn (Hong Kong), Đại học Malaya (Malaysia),… Trong cuộc đời mình, Nhiếp Trân Chiêu dành nhiều thời gian nghiên cứu và giảng dạy cũng như có nhiều đóng góp trong lĩnh vực tiểu thuyết, thơ ca Anh – Mĩ, lí thuyết và phê bình văn học, văn học so sánh và văn học thế giới, đặc biệt, không thể không kể đến phê bình luân lí học văn học. Ông đã xuất bản nhiều sách, chuyên luận, công bố nhiều tiểu luận rất nổi tiếng, có thể kể đến như Nhà nghệ thuật bi thương nhưng cương nghị: Nghiên cứu tiểu thuyết Thomas Hardy[1] (Nxb Đại học Sư phạm Hoa Trung, 1992), Dẫn luận hình thức thơ ca Anh ngữ[2](Nxb Khoa học Xã hội Trung Quốc, 2007), Phê bình luân lí học văn học và các công trình khác (tuyển tập tự chọn)[3] (Nxb Đại học Sư phạm Hoa Trung, 2014), Dẫn luận phê bình luân lí học văn học [4](Nxb Đại học Bắc Kinh, 2014), Nghiên cứu lịch sử học thuật của nghiên cứu Hardy[5](viết chung với Lưu Phú Lệ, Nxb Dịch Lâm, 2014),…


[1] 聂珍钊:《悲戚而刚毅的艺术家:托玛斯·哈代小说研究》,武汉:华中师范大学出版社,1992年。

[2] 聂珍钊:《英语诗歌形式导论》,北京:中国社会科学出版社,2007年。

[3] 聂珍钊:《文学伦理学批评及其它》(自选集),武汉:华中师范大学出版社,2012年。

[4] 聂珍钊:《文学伦理学批评导论》,北京:北京大学出版社,2014年。

[5] 聂珍钊、刘富丽:《哈代研究学术史研究》,南京:译林出版社,2014。

Nhiều công trình của Nhiếp Trân Chiêu đã giành được các giải thưởng danh giá, uy tín của Trung Quốc. Chẳng hạn, năm 1995, chuyên luận Nhà nghệ thuật bi thương nhưng cương nghị: Nghiên cứu tiểu thuyết Thomas Hardy của Nhiếp Trân Chiêu giành Giải nhì “Thành tựu Xuất sắc Khoa học Xã hội Nhân văn các trường đại học, cao đẳng toàn quốc của Bộ giáo dục Lần thứ nhất”. Năm 2009, chuyên luận Dẫn luận hình thức thơ ca Anh ngữ giành Giải nhì “Thành tựu Xuất sắc Khoa học Xã hội Nhân văn các trường đại học, cao đẳng toàn quốc của Bộ giáo dục Lần thứ năm”. Năm 2010, cuốn sách Cùng nhau đối mặt thảm họa: Thi nhân thế giới hướng về động đất Tứ Xuyên[1] do Nhiếp Trân Chiêu và La Lương Công chủ biên giành Giải nhì hạng mục sách “Giải Bồ câu bạc” lần thứ 10 của thành phố Thượng Hải. Bài báo “Phê bình luân lí học văn học: Lí thuyết và thuật ngữ cơ bản”[2] giành Giải ba “Thành tựu Xuất sắc Khoa học Xã hội Nhân văn của Bộ giáo dục Trung Quốc Lần thứ sáu” năm 2013. Cũng trong năm 2013, chuyên luận Dẫn luận phê bình luân lí học văn học của Nhiếp Trân Chiêu được tuyển chọn vào Tủ sách Thành quả Quỹ Khoa học Xã hội Trung Quốc, giành Giải nhất “Thành tựu Xuất sắc Khoa học Xã hội tỉnh Hồ Bắc” lần thứ 10. Bản dịch tiếng Nga, tiếng Hàn, tiếng Anh của cuốn sách này lần lượt được Nhà xuất bản Đại học Tổng hợp St. Petersburg, Nhà xuất bản Đại học Ngoại ngữ Hankuk và Nhà xuất bản Routledge xuất bản. Nhiều tạp chí uy tín thế giới như Times Literary Supplement (TLS), Arcadia: International Journal of Literary Culture, Comparative Literature Studies, Style, CLCWeb, Kritika Kultura,… từng ra các số đặc biệt, các bài bình luận, giới thiệu về phê bình luân lí học văn học do Nhiếp Trân Chiêu sáng lập. Hai bài báo “Phê bình luân lí học văn học: Lí thuyết và thuật ngữ cơ bản” và “Phê bình luân lí học văn học: Lựa chọn luân lí và nhân tố Sphinx”[3] lần lượt xếp thứ hạng 19 và 40 về lượt trích dẫn trong tổng số 16.235 bài báo văn học nằm trong danh mục A&HCI giai đoạn 2010-2014, xếp đầu tiên trong danh sách các bài báo chuyên ngành văn học của Trung Quốc được trích dẫn.


[1] 聂珍钊、罗良功:《让我们共同面对灾难:世界诗人同祭四川大地震》,上海:上海外语教育出版社,2008年。

[2] 聂珍钊:“文学伦理学批评:基本理论与术语”,《外国文学研究》,2010,32(1):12-22。

[3] 聂珍钊:“文学伦理学批评:伦理选择与斯芬克斯因子”,《外国文学研究》2011(6):1-13。

Nhiếp Trân Chiêu là chuyên gia hàng đầu về lịch sử văn học nước ngoài thuộc “Dự án nghiên cứu và xây dựng lí luận Chủ nghĩa Marx” (马克思主义理论研究和建设工程) của Trung Quốc, chuyên gia đầu ngành các dự án trọng điểm của Quỹ Khoa học Xã hội Quốc gia,… Nhiếp Trân Chiêu còn là giáo sư danh dự của Học viện Thiên Sư Thiên Kinh (天津天狮学院荣), cố vấn của Trung tâm Nghiên cứu Văn hóa Trung Quốc (中国文化研究中心), cố vấn của Trung tâm Nghiên cứu Dịch thuật Ông Hiển Lương (翁显良翻译研究中心), chủ biên điều hành tạp chí Nghiên cứu Liên ngành Văn học (Interdisciplinary Studies of Literature – 跨学科文学研究), chủ biên tạp chí Diễn đàn Nghiên cứu Văn học Thế giới (Forum for World Literature Studies – 世界文学研究论坛),…  Nhiếp Trân Chiêu đã và đang giữ nhiều chức vụ quan trọng như: Phó hội trưởng Hội Văn học Nước ngoài Trung Quốc (中国外国文学学会) (2003-2021), Hội trưởng Hội Văn học Nước ngoài tỉnh Hồ Bắc (湖北省外国文学学会) (2003-2017), Hội trưởng danh dự Hội Văn học Nước ngoài tỉnh Quảng Đông (广东省外国文学学会), Hội trưởng Hiệp hội Nghiên cứu Phê bình Luân lí học Văn học Quốc tế (The International Association for Ethical Literary Criticism – 国际文学伦理学批评研究会), Phó hội trưởng Hiệp hội Thi học và Thơ ca Trung-Mĩ (Chinese-American Association for Poetry and Poetics – 中美诗歌诗学协会),…

Có thể nói, cống hiến lớn nhất của Nhiếp Trân Chiêu với học giới Trung Quốc và thế giới chính là việc ông đã sáng lập và phát triển phê bình luân lí học văn học. Nhiếp Trân Chiêu đã gây dựng nên một trường phái nghiên cứu, phê bình văn học mới ở Trung Quốc cũng như trên thế giới và Viện Văn học – Đại học Sư phạm Hoa Trung trở thành một trong những trung tâm quan trọng của lí thuyết này. Những môn đệ, đồng nghiệp và bạn đồng hành của Nhiếp Trân Chiêu như Thượng Tất Vũ (尚必武), Lí Nga Hiến (李俄宪), Dương Kiện (杨建), Tô Huy (苏晖), La Lương Công (罗良功), Dương Cách Tân (杨革新), Trương Liên Kiều (张连桥), Nhậm Khiết (任洁),… cùng nhiều học giả nước ngoài đã không ngừng nỗ lực để phát triển phê bình luân lí học văn học trong và ngoài biên giới Trung Quốc.

(TS. Nguyễn Anh Dân)

* Vui lòng dẫn nguồn nếu quý vị trích dẫn từ trang của chúng tôi. Trân trọng cảm ơn!